De Sint-Willibrorduskapel van Ezaart is een van de oudste en meest bijzondere gebouwen van het gehucht. Ze ligt op een kleine verhoging langs de weg en wordt omringd door bomen. Vandaag vinden er onder meer concerten en tentoonstellingen plaats.
Een kapel met middeleeuwse wortels
Op deze plek stond al in de middeleeuwen een kapel. In 1494 werd er een stichting opgericht ter ere van de Heilige Willibrordus. De huidige kapel kreeg grotendeels haar vorm in 1696. Onderpastoor Pots liet het gebouw toen vergroten en verbouwen in barokstijl.
De kapel is toegewijd aan de Heilige Willibrordus en de Heilige Marcoen. Willibrordus werd aangeroepen bij zenuwziekten. Zijn feestdag op 7 november werd in Ezaart gevierd met een zogenaamde pannenkoekkermis.
Marcoen was lange tijd nog populairder. Mensen kwamen naar de kapel in de hoop te genezen van klierzwellingen en huidziekten. Drie keer per jaar vonden bijzondere bedevaarten plaats: op 1 mei, 7 juli en 2 oktober. De viering van 1 mei leeft vandaag voort in de Ezaartse kermis.
Een opvallend gebouw
De kapel is ongeveer 15 meter lang en 7 meter breed. Het is een eenvoudig zaalkerkje zonder binnenpijlers, gebouwd in bak- en zandsteen. Het gebouw heeft een driezijdig koor, een leien dak en een kleine dakruiter.
De barokke voorgevel valt op door haar gebogen vormen, de rondboogdeur en het driehoekige fronton boven de ingang. Mogelijk zijn delen van de oudere gotische kapel uit de vijftiende of zestiende eeuw in het huidige gebouw bewaard gebleven.
Ooit stonden er verschillende grote lindebomen rond de kapel. De meeste verdwenen bij de verbreding van de weg. Eén oude linde staat er nog steeds. Omdat de omliggende gronden in de loop der tijd werden afgegraven, ligt de kapel vandaag opvallend hoger dan de percelen eromheen.
Van bedehuis tot klaslokaal
Door de eeuwen heen kreeg de kapel verschillende functies. Tot 1798 werd ze gebruikt als gebedsplaats. Tijdens de Franse bezetting werd het gebouw tijdelijk verzegeld.
Rond 1840 gebruikten douaniers de kapel als uitkijkpost. Ze controleerden onder meer vee en laken dat in Ezaart was vervaardigd. Tijdens verbouwingswerken aan de Sint-Pieter en Pauwelkerk deed de kapel opnieuw dienst als gebedsruimte.
Na de Eerste Wereldoorlog kreeg ze nog een heel andere bestemming. Tussen 1919 en 1923 was de kapel een klaslokaal voor 72 leerlingen, onder leiding van meester Van Elsen.
Beschermd en gerestaureerd
Toen de nieuwe parochiekerk van Ezaart in 1936 werd ingewijd, verloor de kapel haar functie als vaste gebedsplaats. In 1948 werd ze beschermd als monument.
De buitenkant werd in 1953 grondig hersteld. Later bleek ook het interieur dringend aan restauratie toe. Die werkzaamheden zijn intussen uitgevoerd.
Vandaag is het gemeentebestuur eigenaar van de kapel. Het historische gebouw wordt gebruikt voor culturele activiteiten, zoals concerten en tentoonstellingen. Zo blijft deze eeuwenoude plek een levend onderdeel van Ezaart.
Voor reservatie neem je best contact op met de vzw Vrienden van de Sint-Willibroduskapel Mol Ezaart.
