Naar inhoud
Gemeente Mol

Geen fysieke omheining voor koeien, schapen en geiten in nieuw testproject

vrijdag 17 juli 2020

Schrik niet als je deze dagen in Balen loslopende koeien en in Mol loslopende schapen en geiten ziet rondlopen. Momenteel testen landbouwer Robin Mens, Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete en de KULeuven een gloednieuwe technologie uit in de Kempen. Het Vlaams Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), Natuurpunt, Kemp vzw en de gemeentes Mol en Balen sprongen ook al mee op de kar.

Dit bijzondere project kwam er op initiatief van de innovatieve veehouder Robin Mens uit Balen.

Robin Mens: “Ik doe met mijn koeien al jaren aan natuurbegrazing. Door het natuurlijke dieet van het natuurgebied Scheps zetten mijn Aberdeen natuurrunderen veel minder snel aan, wat een excellente vleeskwaliteit geeft o.a. voor de felbegeerde ‘Aberdeen Angus Beef’. Landbouwgrond is schaars en duur en de natuur breidt uit. Daarom begon ik meer en meer samen te werken met het Agentschap voor Natuur en Bos om mijn runderen op het natuurgebied te laten grazen. Maar in een natuurgebied kan je niet overal omheiningen gaan zetten en er is ook vaak een zeer flexibel graasbeheer nodig. Online vond ik de oplossing voor deze uitdaging: virtuele afrasteringen.”

Digitale afbakening

Koeien, geiten en schapen lopen vanaf heden dus los in het natuurgebied De Maat van de gemeente Mol en in het natuurgebied Scheps van Agentschap voor Natuur en Bos in Balen. Er is geen fysieke omheining of herder die hen op de graaszones houdt, maar wel digitale afrastering. De dieren dragen namelijk halsbanden met een GPS die een geluidssignaal geven als ze de virtuele grens benaderen. Keren ze dan niet terug, dan krijgen ze een kleine elektrische schok via de halsband. Deze schok is een pak kleiner als bij een klassieke elektrische afrastering.

Molse Schepen voor natuurgebieden Hans de Groof vult aan: “We hopen met deze innovatieve technologie de belevingswaarde van onze natuurgebieden voor de wandelaars te verhogen. Als dit project slaagt, zijn er geen dure landschapsontsierende omheiningen meer nodig en kunnen recreanten te midden van de grazers wandelen. Ook voor de natuurgebieden in Mol zien we hierin kansen.”

Een unicum

Ook Jan de Haes, voorzitter van het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete en gedeputeerde voor Milieu, Natuur en Toerisme van de provincie Antwerpen is enthousiast: “De technologie wordt voor de eerste keer in België uitgetest, een unicum dus. In de eerste testfase hebben we 5 schapen en 5 geiten in de Maat in Mol en 10 runderen in het Scheps in Balen uitgerust met de technologie van ‘virtual fencing’. Enkele thesisstudenten en medewerkers van de KULeuven staan in voor de testresultaten op vlak van dierenwelzijn en indicatoren voor milieu en natuur. Ook kijken we naar de mogelijke toepassingen binnen de reguliere landbouw. Als Regionaal Landschap zien we mogelijke voordelen op vlak van dierenwelzijn, natuurbeheer, landschapskwaliteit, recreatie, kwalitatief natuurvlees voor landbouwers en misschien zelfs voor het klimaat. Het biedt kansen voor een betere samenwerking tussen natuur- en landbouwsector. Daarom willen we deze technologie testen en bekend maken.”

Vele partners zorgen voor veel expertise

Heel wat partners zijn betrokken bij het project. Kemp vzw zorgde voor de schapen en geiten voor het project in Mol, waar Natuurpunt dan weer het beheer opneemt op de eigendom van de gemeente Mol. In Balen werken we samen met landbouwer Robin Mens en het Agentschap voor Natuur en Bos. Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete co├Ârdineert het project, KULeuven verzamelt de wetenschappelijke gegevens. We betrekken zo dus de 2 grootste natuurbeheerders in Vlaanderen: Natuurpunt vzw en het Agentschap voor Natuur en Bos. Beide terreinbeheerders hebben op vele plaatsen in Vlaanderen samenwerkingsovereenkomsten met landbouwers om de halfnatuurlijke landschappen in stand te houden, er zit dus zeker nog toekomst in dit project!

Karen Helsen, verantwoordelijke kuddebeheer bij Natuurpunt: “Als dit testproject goede resultaten oplevert, overwegen we deze technologie in te zetten in verschillende natuurgebieden. Dankzij de app kunnen we natuurwinst beter monitoren en in vele omstandigheden zal natuurbeheer zo ook goedkoper kunnen worden. Als Natuurpunt staan we altijd open voor constructieve samenwerkingsvormingen met landbouwers.”

Wim Wouters, schepen voor lokale economie en landbouw van de gemeente Balen ziet er ook de voordelen van in: “Met de corona-epidemie hebben we allemaal gemerkt hoe belangrijk wilde natuur is voor ons welzijn. Balen heeft veel natuur en het natuurgebied Scheps met meer dan 300Ha ongerepte natuur, trekt enorm veel wandelaars en fietsers aan. Nu hebben we er een extra aantrekkingspool bij: loslopend vee. We zijn heel blij met veel bezoekers maar willen tegelijkertijd waarschuwen om altijd minstens 25 meter afstand te houden van de dieren zoals het infobord ook aangeeft.”

Loslopend Vee is een project van het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete (RLKGN) en de KULeuven met ondersteuning van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Leader.

Meer info: Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete, Daan Janssens, 0475 76 57 18, daan.janssens@rlkgn.be, www.loslopendvee.be