Handhavingsplan ruimtelijke ordening en milieu

Wat?

Met het lokaal handhavingsplan leggen we vast hoe we omgaan met overtredingen rond ruimtelijke ordening en milieu. Je leest in het plan:

• Welke overtredingen we prioritair aanpakken.
• Hoe we een melding of vaststelling onderzoeken.
• Welke stappen mogelijk zijn bij een overtreding.
• Wanneer we samenwerken met andere handhavingsdiensten.

Handhaving is het sluitstuk van ons omgevingsbeleid. We maken plannen en verlenen vergunningen met voorwaarden om onze leefomgeving te beschermen. Die regels en voorwaarden moeten ook worden nageleefd.

Daarom zetten we eerst in op correcte informatie en het voorkomen van overtredingen. Is er toch een overtreding? Dan zoeken we waar mogelijk naar herstel. Verdere handhavingsmaatregelen volgen als dat nodig is.

Het huidige handhavingsplan geldt voor ruimtelijke ordening én milieu.

Voor wie?

Het handhavingsplan is er voor iedereen die wil weten hoe het gemeentebestuur overtredingen rond ruimtelijke ordening en milieu opvolgt.

Het is ook nuttig als je:

• Een mogelijke overtreding wil melden.
• Zelf vragen hebt over een mogelijke overtreding.
• Wil weten welke overtredingen we prioritair behandelen.
• Wil weten welke stappen na een melding of vaststelling kunnen volgen.

Voorwaarden?

Welke overtredingen krijgen prioriteit?

Niet alle overtredingen hebben dezelfde impact. Daarom bepaalt het handhavingsplan welke situaties we prioritair behandelen.

Ruimtelijke ordening

We geven prioriteit aan:

• Groenvoorzieningen, zoals bomen rooien zonder vergunning of opgelegde bomen en groenbuffers niet aanplanten.
• Het aantal woongelegenheden wijzigen zonder de nodige omgevingsvergunning.
• De functie van een gebouw wijzigen zonder de nodige vergunning, bijvoorbeeld een gebouw als woning gebruiken terwijl het daarvoor niet vergund is.
• Een vergunning fout uitvoeren, een weigering toch uitvoeren of opgelegde vergunningsvoorwaarden niet naleven.
• Reliëfwijzigingen en verhardingen, onder meer wanneer ze een impact hebben op de waterhuishouding of het overstromingsrisico.
• Zonevreemde constructies, waarbij vergunningsplichtige handelingen gebeuren aan of bij constructies die volgens het bestemmingsplan niet in de juiste bestemming liggen.
• Gecombineerde overtredingen, waarbij ruimtelijke ordening samenhangt met bijvoorbeeld milieu, dierenwelzijn of woningkwaliteit.

Binnen deze prioriteiten krijgen recente overtredingen voorrang.

Sommige overtredingen vallen onder de prioriteiten van Vlaamse handhavingsdiensten. Dat geldt onder meer voor bepaalde overtredingen in ruimtelijk kwetsbaar of overstromingsgevoelig gebied en overtredingen aan kleine landschapselementen. We melden die aan de bevoegde instantie en werken waar nodig samen.

Milieu

Bij milieu geven we onder meer prioriteit aan ernstige of relevante overtredingen rond milieuvergunningen en vergunningsvoorwaarden, afval, water, geluid, geur, stof- en lichthinder, lucht en bodem.

Het gaat bijvoorbeeld om gevaarlijke of grote hoeveelheden illegale afvalstoffen, schadelijke lozingen, aanzienlijke hinder door professionele activiteiten of situaties met een belangrijk risico op bodemverontreiniging. Ook bepaalde ernstige overtredingen van de regelgeving rond dierenwelzijn behoren tot de prioriteiten.

Wat als een overtreding geen prioriteit is?

Een overtreding die niet op de prioriteitenlijst staat, wordt niet automatisch genegeerd.

We bekijken ook zulke meldingen. We kunnen de betrokkene informeren over de onvergunde situatie, de mogelijke gevolgen en, als dat mogelijk is, over de mogelijkheden om de situatie te regulariseren of te herstellen.

De prioriteiten helpen ons om beschikbare tijd en middelen gericht in te zetten en prioritaire dossiers eerst te behandelen.

Hoe werkt handhaving?

Elke situatie is anders. Het handhavingstraject hangt daarom af van de concrete overtreding, de ernst en de bevoegde handhavingsinstantie.

In grote lijnen verloopt het zo:

1. We bekijken de situatie.
   We controleren onder meer de toestand ter plaatse, de vergunningstoestand en of de overtreding onder een gemeentelijke of Vlaamse prioriteit valt.
2. We informeren en proberen overtredingen te voorkomen.
   Dreigt iemand een overtreding te begaan? Dan kan een raadgeving volgen om die overtreding te voorkomen.
3. We zoeken waar mogelijk naar herstel.
   Bij een bestaande overtreding kan een waarschuwing volgen. De betrokkene krijgt dan de kans om de situatie binnen een bepaalde termijn te herstellen of zich, als dat mogelijk is, in regel te stellen.
4. We stellen een overtreding officieel vast als dat nodig is.
   Als herstel uitblijft, kan een toezichthouder een verslag van vaststelling of een proces-verbaal opmaken. Bij ernstige overtredingen kan dit ook sneller gebeuren.
5. Verdere handhaving kan volgen.
   Afhankelijk van het dossier kunnen een bestuurlijke of strafrechtelijke procedure, een sanctie en verdere herstelmaatregelen volgen.

Bij dringende situaties kan een beveiligingsbeslissing worden opgelegd om te voorkomen dat een overtreding wordt voortgezet of de gevolgen ervan groter worden.

Afhankelijk van het dossier werken we samen met onder meer de Intergemeentelijke Dienst Handhaving van IOK, Vlaamse handhavingsdiensten, politie en Parket.

Een mogelijke overtreding melden

Vermoed je een overtreding rond ruimtelijke ordening? Bekijk dan de info 'Bouwmisdrijf melden'. Daar lees je welke informatie we nodig hebben en hoe je je melding bezorgt.

Gaat het over milieu- of geluidshinder, overlast of stoken? Bekijk dan de info 'Milieu- en geluidshinder, overlast, stoken'.